ستار ئەحمەد
نووسەر و شاعیر، کەرکووک
……………………………
پەیوەندییە مرۆییەکان لە سەرەتای مێژووەوە تا کۆمەڵگەی هاوچەرخ، هەمیشە لەسەر بنەمای پێویستی دەروونی و کۆمەڵایەتی بونیاد نراون، بەڵام لەناو هەموو جۆرە پەیوەندییە جیاوازەکاندا، هاوڕێتی وەک پاکترین و بەهێزترین جۆری بەستەر دەمێنێتەوە. مرۆڤ لەم ڕێگەیەوە نەک هەر لە تەنهایی ڕزگاری دەبێت، بەڵکوو دەرفەتێکی ڕاستەقینە بۆ گەشەی گیانی و ڕەوشتی دەدۆزێتەوە. بەڵام پرسیارە بنەڕەتی و ڕەسەنەکە لێرەدا ئەوەیە: چی وادەکات پەیوەندییەکی هاوڕێتی لەبەردەم باهۆزی کات و گۆڕانکارییەکانی ژیاندا خۆڕاگر بێت و نەڕوخێت..؟ بێگومان وەڵامە نادیار و پڕ واتا و کێشەکە لە چەمکی لێکتێگەیشتندا کورت دەبێتەوە، کە وەک کۆڵەکەی سەرەکی و ڕاگرە بەهێزەکەی ئەم تەلارە کۆمەڵایەتییە سەیر دەکرێت. لێکحاڵیبوون تەنها هاوڕابوون یان قبوڵکردنی ڕواڵەتیی یەکتر نییە، بەڵکوو پرۆسەیەکی بنیاتنەری دەروونی و زانستییە کە تێیدا دوو دەروون دەگەنە ئاستێک لە هاوسەنگی و درکپێکردنی بێدەنگ.
لێکتێگەیشتن لە هاوڕێتیدا بە واتای قبوڵکردنی جیاوازییەکان دێت پێش هاوشێوەییەکان. مرۆڤەکان لە ڕووی پەروەردە، بیرکردنەوە و باری دەروونییەوە هاوشێوە نین، هەر بۆیە هاوڕێتی ڕاستەقینە لەو خاڵەوە دەست پێناکات کە دوو کەس لە هەموو شتێکدا وەک یەکبن، بەڵکوو لەو شوێنەوە سەرچاوە دەگرێت کە توانای تێگەیشتنیان بۆ جیاوازییەکانی یەکتر هەبێت. کاتێک لێکتێگەیشتن دەبێتە بنەمای پەیوەندییەکە، هاوڕێکان پێویستیان بە پاساودان یان شاردنەوەی ڕاستییەکانی خۆیان نابێت؛ ئەوان دەزانن کە لە لایەن ئەوی ترەوە وەک خۆیان دەبینرێن و قبوڵ دەکرێن. ئەم متمانە دەروونییە شاراوە و پتەوە دەبێتە هۆی دروستبوونی ئارامییەکی ناوەکی، کە وادەکات مرۆڤ لە کاتی تەنگانە و خۆشیدا یەکەم پەناگەی هاوڕێکەی بێت. بەبێ ئەم کۆڵەکەیە، هەر پەیوەندییەک تەنها وەک ڕووکەشێکی کۆمەڵایەتی کاتی دەمێنێتەوە کە بە بچووکترین لێکحاڵی نەبوون یان گۆڕانی بەرژەوەندییەکان، تووشی داڕمان دەبێت.
لە لایەکی ترەوە، لێکتێگەیشتنی ڕاستەقینە لە توانای گوێگرتنی بڕواپێکراو و بێ مەرجدایە. لە جیهانی ئەمڕۆدا کە تژییە لە ژاوەژاو و مرۆڤەکان زیاتر حەزیان بە قسەکردنە وەک لە گوێگرتن، هاوڕێی ڕاستەقینە ئەو کەسەیە کە دەتوانێت بە بێدەنگی و بەبێ بڕیاردانی پێشوەختە گوێ لە هاوڕێکەی بگرێت. ئەم جۆرە لە گوێگرتنە پێویستی بە جۆرێک لە لێکتێگەیشتنی ڕۆحی هەیە کە تێیدا وشەکان تەنها ئامرازی گەیاندن نین، بەڵکوو هەست و ئازار و هیواکانی پشت وشەکانیش درکیان پێ دەکرێت. کاتێک ئەم ئاستە لە پەیوەندی دروست دەبێت، تەنانەت بێدەنگیش دەبێتە زمانێکی تێگەیشتن؛ زمانێک کە تێیدا پێویست بە ڕوونکردنەوەی زۆر ناکات بۆ سەلماندنی دڵسۆزی. لێرەوەیە کە دەتوانین بڵێین لێکتێگەیشتن پردێکە ناتەباییەکانی نێوان دوو جیهانی جیاواز ناهێڵێت و دەیانکاتە یەک یەکەی هاوبەش لە بیرکردنەوە و هەستکردندا.
هەروەها، پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە لێکتێگەیشتن خەسڵەتێکی چەقپەستوو نییە، بەڵکوو پێویستی بە بەخێوکردن و نوێکردنەوەی بەردەوام هەیە. مرۆڤەکان لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا دەگۆڕێن، ئەزموونی نوێ بەدەست دەهێنن و ڕوانگەیان بۆ ژیان فراوانتر دەبێت. لێکحاڵیبوونی ڕاستەقینە لە هاوڕێتیدا ئەوەیە کە هاوڕێکان ڕێگا بە گەشەکردنی یەکتر بدەن و لەگەڵ گۆڕانکارییە ئەرێنییەکانی یەکتردا خۆیان بگونجێنن، نەک هەمیشە داوای وێنە کۆنەکەی ڕابردوو لە یەکتر بکەنەوە. ئەم نەرمونیانییە لە مامەڵەکردندا وادەکات کە هاوڕێتی وەک دارێکی بەسوود بمێنێتەوە کە ڕەگەکانی لەناو خاکی لێکتێگەیشتندا شۆڕ بوونەتەوە و لک و پۆپەکانی بەپێی وەرزەکانی ژیان نوێ دەبنەوە.
بێگومان، دەتوانین بڵێین هاوڕێتی بەبێ لێکتێگەیشتن وەک تەلاری بێ کۆڵەکەیە؛ لەوانەیە بۆ ماوەیەکی کورت جوان دیار بێت، بەڵام لەبەردەم یەکەم تاقیکردنەوەی سەخت و ڕاستەقینەی ژیاندا، ناتوانێت خۆی ڕابگرێت. لێکتێگەیشتن ئەو بەستەرەیە، کە بەردەوامی و پیرۆزی بە هاوڕێتی دەبەخشێت و دەیکاتە بەنرخترین سامانی گیانی و نادیاری مرۆڤ.
.
