ستار ئەحمەد
نووسەر، کەرکووک
………………..
داهاتوو و پاشەڕۆژی هەر نەتەوەیەک لەناو جەرگەی مێژووی پڕ لە هەوراز و نشێوی ئەو میللەتەوە سەرچاوە دەگرێت و کوردیش وەک یەکێک لە دێرینترین و ڕەسەنترین گەلانی ناوچەکە، هەمیشە لە نێوان بەرداشی ڕووداوە سەختەکاندا بووە، بەڵام ئەوەی هەتا ئەمڕۆ بە زیندوویی هێشتوویەتییەوە، بڕوابوونی نەگۆڕیەتی بە مانەوە و پاراستنی شوناس و ڕەسەنایەتیی خۆی لە گشت قۆناخەکاندا. کاتێک بە وردی لە ئاسۆی سبەینێ دەڕوانین، پێویستە لەو ڕاستییە تێبگەین کە پاشەڕۆژ تەنیا بە گوتار و دروشم بونیاد نانرێت، بەڵکو پێویستی بە تێڕوانینێکی قووڵ و کارکردنێکی ورد هەیە لەسەر هێزە ناوەکییەکانی نەتەوە، کە لە توانست و لێهاتوویی تاکی کورددا بەرجەستە دەبن. بناغەی هەرە بەهێز و بێڕکابەری ئاییندەی ئێمە، لەو نەوە نوێیەیەدا کورت دەبێتەوە کە بە تینوێتییەوە بەرەو فێربوون و زانست هەنگاو دەنێت، چونکە لە جیهانی سبەینێدا، چیتر چەک و هێزی بازوو تەنیا مەرجی سەرکەوتن نین، بەڵکو هێزی بیرکردنەوە، داهێنان و داڕشتنی نەخشەی ژیرانەیە کە جێگەی کورد لەناو کاروانی وڵاتانی پێشکەوتوودا دیاری دەکات.
پاشەڕۆژی ئێمە بە شێوەیەکی سەرەکی بەندە بەوەی، تا چەند دەتوانین نەوەیەکی هۆشیار، زانستپەروەر و نیشتمانپەروەر پەروەردە بکەین، کە تواناکانی لە خزمەتی خاک و زمانەکەیدا بەکاربهێنێت و لە هەمان کاتدا ئاگاداری گۆڕانکارییە خێراکانی جیهان بێت. لەم سۆنگەیەوە، ڕۆڵی ئافرەتی کورد وەک نیوەی زیندووی کۆمەڵگە و پەروەردەکاری نەوەکان، دەبێتە چەقی هاوکێشەی گۆڕانکاری، چونکە ئاییندەیەک بەبێ بەشداریی کارای ژنان و دابینکردنی یەکسانی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتی، ناتوانێت گوزارشت لە شارستانییەتێکی پێشکەوتوو بکات. لە لایەکی ترەوە، هیچ گەلێک لە مێژوودا نەگەیشتووە بە کەناری ئارامی و سەقامگیری ئەگەر لەناو خۆیدا تەبا، یەکدەست و هاودڵ نەبووبێت، هەر بۆیە گەشبینی بۆ داهاتوو ئەوکاتە دەبێتە ڕاستی کە بەرژەوەندییە باڵا و نەتەوەییەکان بخرێنە سەرووی هەموو خواستە تەسک و کاتییەکان و گیانی برایەتی و هاوکاری لەنێوان هەموو چین و توێژەکاندا وەک چاندنی تۆوێکی بەپیت پەرەی پێبدرێت. ئەم یەکڕیزییە دەبێتە قەڵایەکی پۆڵاین، کە دەتوانێت بەرەو ڕووی هەموو ئەو ئاستەنگ و گرفتە چاوەڕوانکراوانە بێتەوە کە لە داهاتوودا دێنە ڕێمان، بەتایبەت ئەو مەترسییە ژینگەیی و ئابوورییانەی بەرۆکی ناوچەکەیان گرتووە و پێویستیان بە پلانێکی نەتەوەیی تۆکمە هەیە بۆ پاراستنی خاک و سامانی ئاو و سروشتی نیشتمان.
لە هەموو ئەمانە گرنگتر، پاراستنی زمان و کلتووری کوردییە وەک کۆڵەکەی سەرەکیی مانەوەمان، چونکە زمان تەنیا ئامرازێکی ئاخاوتن نییە، بەڵکو ناسنامە و گیانی نەتەوەیە. ئەگەر بمانەوێت لە ئاییندەدا وەک گەلێکی سەربەرز و خاوەن شکۆ بمێنینەوە، ئەرکی سەرشانی هەر تاکێکی دڵسۆزە کە زمانی دایک بە پاکی و بێگەردی ڕابگرێت و لە هەموو کایەکانی خوێندن، نووسین و ژیانی ڕۆژانەدا گەشەی پێبدات. بونیادنانی پاشەڕۆژێکی گەش پێویستی بەوەیە کە بە زاری خۆمان بیر بکەینەوە، بە کلتووری خۆمانەوە بژین و بە ڕەسەنایەتیی خۆمانەوە ڕووبەڕووی جیهان ببینەوە. گەر نەتەوەکەمان ، خاوەنی ژێرخانێکی ئابووریی سەربەخۆ و کلتوورێکی دەوڵەمەند بێت، دەتوانێت لەناو ئەم جیهانە گەورەیەدا، ڕەنگ و دەنگی تایبەتیمان بپارێزێت و وەک نەتەوەیەکی داهێنەر و خاوەن شارستانییەت ،جێ پەنجەمان، لە مێژووی نوێدا جێبهێڵین. ئەمەش ئەو بەڵێنەیە، کە دەبێت بە نەوەکانی داهاتووی بدەین، بۆ ئەوەی لە نیشتمانێکی ئاوەدان و پڕ لە ئاشتی و سەربەرزیدا بژین، چونکە مێژوو تەنیا بۆ ئەوانە دەنووسرێتەوە کە بە باوەڕێکی پۆڵاینەوە بەرەو ڕووی ئاسۆی سبەینێ هەنگاو دەنێن.
