فیدراسیۆنی نووسەرانی کوردستان دیاسپۆرا

خامەی نووسەران و چرۆی تەبایی

ستار ئەحمەد
نووسەر، کەرکووک

………………..

​لە مێژووی شارستانییەتدا، هەمیشە وشە یەکەمین چەخماخەی گۆڕانکارییە گەورەکان بووە و نووسەران وەک پاسەوانانی هۆشیاری و ئەندازیارانی ڕۆحی کۆمەڵگە، لەو پێگەیەدان کە دەتوانن ئاراستەی مێژوو بەرەو کەناری ئارامی بگۆڕن. ئەرکی نووسەر تەنیا گێڕانەوە نییە، بەڵکوو چاندنی بەهاکانی برایەتی و بونیادنانی فەرهەنگی پێکەوەژیانە لەناو جومگە جیاوازەکانی کۆمەڵگەدا، چونکە خامە لە مێژوودا هێزێکی بزوێنەر بووە بۆ تێپەڕاندنی قەیرانە فیکری و کۆمەڵایەتییەکان و ڕووخاندنی ئەو دیوارانەی کە سیاسەت و جەنگەکان لەنێوان مرۆڤەکاندا دروستیان کردووە. نووسەری ڕاستەقینە لە کاتێکدا کە جیهان بەدەست ململانێی ئایدۆلۆژی، ڕەگەزی و ئایینییەوە دەناڵێنێت، قەڵەمەکەی دەکاتە تاقە کەرەستەیەک کە توانای هەیە بەبێ خوێنڕشتن، قەڵاکانی ڕق و کینە بڕوخێنێت و لەسەر وێرانەکانی، باڵەخانەیەک بۆ تەبایی بونیاد بنێت.
​ئاوڕدانەوە لە مێژووی ئەدەبیات و هزر ئەوەمان بۆ دەسەلمێنێت کە گەورەترین چاکسازیخواز و نووسەرانی جیهان، ئەوانە بوون ، لە سەردەمی ململانێ خوێناوییەکاندا، قەڵەمەکانیان کردووەتە قەڵغان بۆ پاراستنی شکۆی مرۆڤ و ڕووبەڕووی بیری توندڕەوی و پەراوێزخستنی ئەویتر بوونەتەوە. لە مێژووی ئەدەبیاتی کوردیدا، ئەم ئاڕاستە مرۆڤدۆستانەیە بە ڕوونی دەبینرێت؛ نووسەران و شاعیرانی ئێمە لە هەناسەی نالی و مەحوییەوە تا دەگاتە ئەدیبانی هاوچەرخ، هەمیشە داوای لێبوردەیی و ڕێزگرتن لە مرۆڤیان کردووە بەبێ گوێدانە جیاوازییەکان. ئەوان سەلماندوویانە، کە ئەدەبیات دەتوانێت زمانێکی گەردوونی بێت بۆ کۆکردنەوەی هەموو پێکهاتەکان لەژێر چەتری نیشتمان و مرۆڤایەتیدا، ئەمەیش وایکردووە خامەی نووسەر ببێتە سەرچاوەی ژیانەوە و چرۆکردنی ئاشتی لەو زەوییانەی کە دەمارگیری وشکی کردوون.
​لە سەردەمی ئێستادا، ڕۆڵی نووسەر لە سنووری کتێب و گۆڤارە چاپکراوەکان چووەتە دەرەوە و گۆڕاوە بۆ کایەیەکی فراوانتر کە ئەویش جیهانی سۆشیاڵ میدیایە. ئەگەرچی ئەم تەکنەلۆژیا نوێیە زۆرجار دەبێتە سەکۆیەک بۆ بڵاوکردنەوەی گوتاری ڕق و کینە، بەڵام لێرەدا ئەرکی نووسەری هۆشیار قورستر دەبێت؛ ئەو نابێت تەنیا لەناو لاپەڕەی کتێبەکاندا بمێنێتەوە، بەڵکوو دەبێت سەکۆ دیجیتاڵییەکان بکاتە مەیدانێک بۆ بەرگریکردن لە تەبایی و پووچەڵکردنەوەی ئەو هەواڵە چەواشەکارانەی کە پێکەوەژیان تێکدەدەن. پۆستێکی کورت یان وتارێکی کاریگەر لەم جیهانە مەجازییەدا دەتوانێت سنوورەکان ببەزێنێت و ببێتە چرۆیەکی گەش بۆ ئەو گەنجانەی کە لەناو گێژاوی دەمارگیریدا ون بوون، چونکە وشەیەک دەتوانێت جەنگێک ڕابگرێت و ڕستەیەکیش دەتوانێت نەتەوەیەک ئاشت بکاتەوە.
​نووسەر کاتێک دەست دەداتە خامەکەی، دەبێت وەک گەردوون بینێک لە مرۆڤایەتی بڕوانێت و جیاوازییەکان وەک خاڵی هێز و جوانی دەستنیشان بکات. جیهان بەبێ جیاوازی ڕەنگ و دەنگەکان، تابلۆیەکی بێگیان و بێمانایە. نووسەری ڕاستەقینە ئەو کەسەیە، کە لە ڕێگەی بەرهەمەکانییەوە، ئەو ڕاستییە دەچەسپێنێت کە ئەویتر دوژمن نییە، بەڵکوو تەواوکەری بوونی ئێمەیە. کاتێک خوێنەر لە ڕێگەی دەقێکی ئەدەبییەوە ئازاری مرۆڤێکی تر لەوپەڕی جیهان یان لە ئایینێکی جیاواز دەبینێت و هاوسۆزی بۆ دەردەبڕێت، ئەوە گەورەترین سەرکەوتنی نووسەرە لە شکاندنی بەربەستە دەروونییەکان. ئەم پرۆسەیە پێویستی بەوە هەیە نووسەران زمانێکی نوێ و نەرم بۆ دیالۆگی نێوان نەتەوە و ئایینەکان دابهێنن،دوور بێت لەتوندو تیژی و کینە،چاوگی مانا مرۆییەکان بێت.
​لەکۆتاییدا، پێکەوەژیان تەنیا دروشمێکی بریقەدار نییە، بەڵکوو کردارێکی فیکری بەردەوامە کە پێویستی بە قەڵەمی ئازا و ویژدانی بێدار هەیە. هەر وشەیەک، بۆنی برایەتی لێبێت، لە ئاییندەدا دەبێتە سێبەرێک، کە نەوەکانی دوای ئێمە لە ژێریدا بحەسێنەوە. تا ئەو کاتەی خامەی نووسەران تەرخان بکرێت بۆ خزمەتی مرۆڤایەتی و تێپەڕاندنی سنوورە دەستکردەکان، هیوایەک هەیە بۆ ئەوەی جیهان ببێتە ماڵێکی گەورە و ئارام بۆ هەمووان، و لە هەموو کایەکانی ژیاندا، چ لە لاپەڕەی کتێبەکاندا بێت یان لە پانتاییە بێسنوورەکانی جیهانی دیجیتاڵیدا، هەمیشە خامەی نووسەران چرۆی تەبایی دەربکات.