نورەدین جاف
تابلۆیەکی هونەرمەندی ڕووسی فیدۆر ڕێشێتنیکۆڤ، لە ساڵی ١٩٥٢ کێشراوە و بە ناوی “دیسانەوە نمرەی نزم”.
دیمەنێکی خێزانیی نیشان دەدات کە ڕەنگدانەوەی هەستی تێکەڵاوی خەم و دڵەڕاوکێیە. لێرەدا چەند خاڵێک دەخەینەڕوو کە دەتوانرێت شیکارییان بۆ بکرێت:
1. کارەکتەرەکان
– کوڕەکە بە دڵتەنگی و سەرلێشێواوی دەردەکەوێت، ئاماژەیە بۆ ئەوەی هەست بە شکست یان نائومێدی دەکات.
– سەگێک کە لەگەڵیدا کارلێک دەکات، ڕەنگدانەوەی هەستی ئاسوودەیی و پشتیوانییە، ئەمەش ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ گرنگی هاوڕێیان لە کاتە سەختەکاندا.
2. ڕێکخستن
– ژوورەکە سادەیە بەڵام وردەکاری ژیانی ڕۆژانە پیشان دەدات، وەک مۆبیلیات و ڕازاندنەوە، ڕەنگدانەوەی ژیانێکی ئاسایی خێزانییە.
– بوونی ژن لە پاشخانی (دایک و خوشک)دا ئەوە دەردەخات کە کوڕەکە لە هەستەکانیدا تەنیا نییە، بەڵکو پاڵپشتی خێزانی هەیە.
3. ڕەنگ و ڕووناکی
– ڕەنگە گەرمەکان بەڵام خەمناکەکان هەستی گشتی تابلۆکە بەرز دەکەنەوە.
– ڕەنگە ڕووناکییەکە سەرنجی لەسەر کوڕەکە بێت، ئەمەش تیشک دەخاتە سەر باری دەروونی ئەو.
4. هەستەکان
– تابلۆکە هەستی بێزاری دەگەیەنێت، بەڵام لەڕێگەی ئەو سەگەشەوە کە پێدەچێت پاڵپشتی پێشکەش بکات، هیواش دەگەیەنێت.
– دەربڕینی دەموچاو لە پاشخانەکەدا گوزارشت لە نیگەرانی و گرنگیدان بە چارەنووسی کوڕەکە دەکات.
بە گشتی تابلۆکە نوێنەرایەتی ساتێک دەکات لە ژیانی ڕۆژانە، نیشان دەدات کە چۆن هەستە جیاوازەکان دەتوانن لە چوارچێوەی خێزان و پشتیوانیدا سەریەک بخەن.
لەتابلۆکەدا
سەگ بە هێمای هیوا لە تابلۆکەدا هەژمار بکرێت. لێرەدا چەند خاڵێک دەخەینەڕوو کە پشتگیری ئەم شیکارییە دەکەن:
1. پشتیوانی سۆزداری ،سەگەکە بەشێوەیەک کارلێک لەگەڵ کوڕەکە دەکات کە گوزارشت لە خۆشەویستی و پشتگیری دەکات، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەتوانێت ببێتە سەرچاوەی ئاسوودەیی بۆی لە کاتی سەختیدا.
2. گەشبینی ،،سەگەکان بە شێوەیەکی گشتی نوێنەرایەتی دڵسۆزی و پەرۆشی دەکەن، کە ڕەنگە ڕەنگدانەوەی ئەو بیرۆکەیە بێت کە هیوا تەنانەت لە کاتی شکستدا بوونی هەیە.
3. پەیوەندی نازارەکی ،،کارلێکی سەگ لەگەڵ کوڕەکەدا هەستی تێگەیشتن و خۆگرتن دەرئەبڕێت، ئەمەش بەشدارە لە نەهێشتنی ئەو فشارە دەروونییەی هەستی پێدەکات.
4. پەیوەندی مرۆیی ،ڕەنگە پەیوەندی نێوان کوڕ و سەگ ئاماژە بێت بۆ گرنگی پەیوەندی سۆزداری لە زاڵبوون بەسەر ئاستەنگەکاندا، ئەمەش بیرۆکەی هیوا و چاکبوونەوە بەهێز دەکات.
بە گشتی بوونی سەگ لە تابلۆکەدا ڕەنگدانەوەی ئەو بیرۆکەیە کە هیوا و پشتیوانی دەتوانێت لە پەیوەندییە غەیرە مرۆییەکانەوە بێت، ئەمەش بەشدارە لە پەیامی گشتی تابلۆکە.
دەتوانرێت چەندین هێما لە تابلۆی “کوڕە شکستخواردووەکە” دەربهێنرێت، کە دیارترینیان بریتین لە:
1. خێزان ،بوونی دایک و خوشک ئاماژەیە بۆ گرنگی پەیوەندی خێزان و پشتیوانی خێزان لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگەکاندا.
2. کتێب و پێداویستیەکانی قوتابخانە ،ئاماژەیە بۆ پەروەردە و زانست، کە ڕەنگدانەوەی گرنگی پەروەردەیە لە ژیانی کوڕ و لە کۆمەڵگادا بە گشتی.
3. کەشوهەوای ژوور،سادەیی لە مۆبیلیات و دیکۆردا ڕەنگدانەوەی ژیانی ڕۆژانە و ئەو تەحەددای ئابوورییە کە ڕەنگە خێزانەکە ڕووبەڕووی ببێتەوە.
4. دەربڕینی دەموچاو ڕەنگدانەوەی هەستی دڵەڕاوکێ و نیگەرانییە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە شکستهێنان لە قوتابخانە کاریگەری لەسەر خێزان بە گشتی دەبێت.
5. جل و بەرگ ،ڕەنگە جل و بەرگی کوڕ ئاماژە بێت بۆ پێگەی کۆمەڵایەتی یان بارودۆخی ئابووری، ڕەهەندێکی تر بۆ ئەو تەحەددایانەی ڕووبەڕووی دەبێتەوە زیاد بکات.
6. پێگەی جەستەیی کوڕ ،هەڵوێستی لەگەڵ دەربڕینی دڵتەنگی دەموچاویدا، ڕەنگدانەوەی ئەو فشارە دەروونیانەیە کە هەستی پێدەکات، کە دەتوانێت هێمای ئەو تەحەددای دەروونییە بێت کە منداڵان ڕووبەڕووی دەبنەوە.
هەریەکێک لەم هێمایانە قووڵایی بۆ دیمەنەکە زیاد دەکات و یارمەتیدەرە بۆ تێگەیشتن لە چوارچێوەی سۆزداری و کۆمەڵایەتی ئەو ساتەی کە لە تابلۆکەدا وێنا کراوە.
