ستار ئهحمهد
شاعیر، کەرکووک
………………….
دیار لهتیف یهكێكه له شاعیره نوێخوازهكانی باشووری كوردستان و ئهزموونی شیعری ئهو تایبهتمهندی و ڕهههندی خۆی ههیه.
بۆ ئهوهی بتوانیت زیاتر له دنیای شیعری دیار لهتیف تێبگهیت، به گشتی دهتوانین ئاماژه به چهند خهسڵهتێكی سهرهكی ئهزموونی شیعری ئهو بكهین:
١. زمان و شێوازی نوێ
دیار لهتیف وهكوو زۆربهی شاعیرانی نهوهی نوێ، ههوڵدهدات زمانی شیعری نوێ بكاتهوه و دوور بكهوێتهوه له ڕستهسازی و وێنهی باو و كلاسیك. ئهو كار دهكات لهسهر دروستكردنی “جیهانی شیعر، جیهانی بینراوهكان، به جۆرێك ئهم بینراوانه سهرلهنوێ له جیهانی زماندا وا بنوێنرێنهوه، كه نهبینرابن” .
٢. سهرنجدان له واقیع و جیهانی نوێ
شیعری ئهو ههوڵێكه بۆ تۆماركردن و ڕهنگدانهوهی كێشه و دژوارییهكانی مرۆڤی سهردهم له نێو واقیعێكی پڕ له گۆڕانكاریی سیاسی، كۆمهڵایهتی و تهكنۆلۆجیدا.
٣. یاخیبوون و گهڕان بهدوای شوناسدا
. ئهمه ئهوه دهگهیهنێت كه له شیعرهكانیدا ههم یاخیبوون و ههم ههوڵی گهڕان بهدوای شوناسێكی سهربهخۆ و ڕۆشنبیرانهی نوێی شیعری دهبینرێت.
٤. گرنگیدان به كاری ڕهخنهیی
دیار لهتیف تهنها شاعیر نییه، بهڵكوو نووسهری كتێبی ڕهخنهیی و لێكۆڵینهوهیه . ئهمهیش نیشانهی ئهوهیه كه لای ئهو شیعر نووسین و تێفكرین لهسهر شیعر (ڕهخنه) پێكهوه گرێدراون.
نموونهیهك لهشیعرهكانی ..
حهزم به ئاسمان و تۆزێك خۆر و ههندێك باڵندهی ههڵفڕیوی كۆچهرییه.
خۆشمدهوێی؛
ههروهك ئهوهی پشیلهكان بۆ بێچووهكانیانی دهكهن.
خانومانهكهم، من جگه له كوردی هیچ زمانێكیتر نازانم،
بهڵام لهبارهی خۆشویستنتهوه دهتوانم بهههموو زمانهكانی دونیا قسهبكهم.
ئێمه شۆڕشمان كرد
لهپێناو ئازادكردنی سهما و گۆرانی.
ئێمه بووینه شاعیر
بۆ ئهوهی جوانی بنووسینهوه.
لێكدانهوهی ئهم شیعره دهكرێت له چهند ڕهههندێكی جیاوازهوه بێت:
ئیلهام و سروشت (سروشت و عیشق)
شیعرهكه به وهسفی سروشت دهست پێدهكات كه بهشێكه له خواست و خۆشهویستی شاعیر.
“حهزم به ئاسمان و تۆزێك خۆر و ههندێك باڵندهی ههڵفڕیوی كۆچهرییه.”
– ئهم دێڕه نیشانهی ئارهزووی شاعیره بۆ ئازادی و بهرینایی، ههروهها نیشانهی هیوایهتی و جووڵهی بهردهوام (باڵندهی كۆچهری) كه ژیان و ڕووناكی (خۆر) دهبهخشن. سروشت وهك چوارچێوهیهكی پاك و بێگهرد بۆ خۆشهویستییهكهی دادهنێت.
“خۆشمدهوێی؛ ههروهك ئهوهی پشیلهكان بۆ بێچووهكانیانی دهكهن.”:
– ئهمه خۆشهویستییهكی بێگهرد و دایكایهتی و سروشتی دهردهبڕێت كه پڕه له سۆز و پارێزگاری، ئهمهیش خۆشهویستییهكهی قووڵ و ڕهسهن دهكاتهوه.
زمانی خۆشهویستی (گشتگیری و زمان)
لهم بهشهدا، شاعیر سنووری زمان دهبهزێنێت بۆ دهربڕینی ههستی خۆی.
“خانومانهكهم، من جگه له كوردی هیچ زمانێكیتر نازانم، بهڵام لهبارهی خۆشویستنتهوه دهتوانم بهههموو زمانهكانی دونیا قسهبكهم.”
: ئهمه هێزی خۆشهویستی نیشان دهدات كه له توانایدا ههیه سنووری زمان و كلتوور تێپهڕێنێت. شاعیر دهڵێت ههرچهنده تهنیا كوردی دهزانێت، بهڵام خۆشهویستییهكهی هێنده گهورهیه كه وهك زمانێكی گشتگیری و جیهانی وایه، واته ههستهكهی له ههر زمانێك بهسه.
ئامانجی شۆڕش و هونهر (ئازادی و جوانی)
كۆتایی شیعرهكه پهیوهندی خۆشهویستی و ئازادی و هونهر ڕوون دهكاتهوه.
“ئێمه شۆڕشمان كرد لهپێناو ئازادكردنی سهما و گۆرانی.”:
لێرهدا، شۆڕش تهنیا مانای سیاسی نییه، بهڵكو شۆڕشێكه بۆ ژیان و دڵخۆشی و هونهر (سهما و گۆرانی). ئازادكردنی هونهر مانای شكاندنی كۆتو بهندهكانی سهر ژیان و چێژ و بهدیهێنانی ئازادی ڕاستهقینه دهدات.
“ئێمه بووینه شاعیر بۆ ئهوهی جوانی بنووسینهوه.”
: ئهم دێڕه ئامانجی بوونیان دیاری دهكات، كه ئهویش تۆماركردن و بهدیهێنانی جوانییه له ژیاندا. شاعیریهتی دهبێته ئامرازێك بۆ بهرگری و دروستكردنهوهی ژیانێكی جوانتر، واتا خۆشهویستی و ئازادی دهبنه بنهمای شاعیریهتی.
له كۆتاییدا، شیعرهكه تێكهڵهیهكه له خۆشهویستییهكی پاك و سروشتی، خواستێكی قووڵ بۆ ئازادی و جوانی و، پهیمانێكه بۆ ئهوهی خۆشهویستی بكاته زمانێكی جیهانی و بهردهوام له ژیانێكی پڕ له هونهر و شۆڕشی ئازادی.
