نوورەدین جاف
نووسەر و ھونەرمەند، کەرکووک
……………………………..
رەخنەگری هونەری ئەو کەسەیە کە پسپۆڕە لە شیکردنەوە، هەڵسەنگاندن و لێکدانەوەی بەرهەمە هونەرییەکان (وەک وێنەکێشان، پەیکەرتاشی، فۆتۆگراف، و سینەما). ئەو تەنها تێبینیی جوانی یان ناشیرینی ناکات، بەڵکوو قووڵ دەبێتەوە لە ناوەڕۆک، تەکنیک و پەیامی پشت بەرهەمەکەدا.
دەکرێت ئەرک و پێناسەی رەخنەگری هونەری لەم خاڵانەدا کورت دەکەمەوە
* پردێک لە نێوان هونەرمەند (بینەر): رەخنەگر یارمەتی بینەر دەدات کە لە قووڵایی بەرهەمە هونەرییەکە تێبگات و ئەو واتایانە بخوێنێتەوە کە ڕەنگە لە یەکەم نیگادا دیار نەبن.
* شیکاریکەری تەکنیک و مێژوو: لێکۆڵینەوە لە چۆنییەتی بەکارهێنانی ڕەنگ، هێڵ، لایتی و تەکنیکە هونەرییەکان دەکات، هەروەها بەرهەمەکە لە چوارچێوەی مێژوویی و فیکریی خۆیدا دەخوێنێتەوە.
* ڕێنیشاندەر بۆ هونەرمەند: لە ڕێگەی ڕەخنەی بونیادنەرەوە، ڕەخنەگر خاڵە بەهێز و لاوازەکانی کارەکە دەخاتە ڕوو، ئەمەیش یارمەتی هونەرمەند دەدات لە گەشەکردنی بەردەوامدا بێت.
، ڕەخنەگری هونەری چاودێرێکی هۆشیارە کە خوێندنەوەیەکی فکری و هونەری بۆ جووڵە و داهێنانی سەردەمەکەی خۆی دەکات.
پەیوەندیی نێوان «ڕەخنەی هونەری» و «ڕەخنەگر» وەک پەیوەندیی زانستێکە بە کەسێکی پسپۆڕ یان ئامرازێک بە بەکارهێنەرەکەیەوە. ڕەخنەی هونەری پرۆسەکەیە، و ڕەخنەگر ئەو ئەندازیارەیە کە ئەو پرۆسەیە بەڕێوەدەبات.
دەکرێت ئەم پەیوەندییە قوڵە لەم خاڵانەدا دیاری بکەم:
* ڕەخنەی هونەری (پڕۆسەکە): بریتییە لەو زانست، میتۆد و ئامرازانەی کە بۆ شیکردنەوە، هەڵسەنگاندن و تێگەیشتن لە تابلۆ، پەیکەر یان هەر کارێکی هونەری بەکاردێن. ئەو زمانە ڕستەییە و فیکرییەیە کە نهێنییەکانی ناو کارە هونەرییەکە دەردەهێنێت.
* ڕەخنەگر (کردارەکە): ئەو کەسەیە کە ئەم میتۆدانە دەخاتە کار. ڕەخنەگر تەنها سەیری کارێک ناکات، بەڵکوو بە چاوێکی پڕ لە ئەزموون، خوێندنەوەی مێژوویی، و ناسینەوەی تەکنیکەکان، دەبێتە پردێک لە نێوان قووڵایی بەرهەمەکە و زەینی بینەردا.
* دیالۆگ لە نێوان متوڕقی (بینەر) و لۆژیکی کارەکە: ڕەخنەگر لە ڕێگەی ڕەخنەی هونەرییەوە وەڵامی ئەو پرسیارانە دەداتەوە کە لە مێشکی بینەردا دروست دەبن: بۆچی ئەم ڕەنگە بەکار هاتووە؟ پەیامی پشت ئەم شێوە ئابستراکەتە چییە؟ هونەرمەند چۆن توانیویەتی جووڵە یان هەست لەناو ڕووبەرێکی بێدەنگدا بخولقێنێت؟
کەواتە، ڕەخنەی هونەری ئەو چوارچێوە فیکرییەیە کە ڕەخنەگر تێیدا دەجووڵێت، و ڕەخنەگریش ئەو ڕۆحە هۆشیارەیە کە گیان بە بەر ئەو شیکردنەوەیەدا دەکات.


